Er is iets grondig mis met de manier waarop we in dit land met ouderenzorg omgaan. Ik merk het aan mezelf: hoe ouder ik word, hoe vaker ik nadenk over rusthuizen. Niet omdat ik ernaar uitkijk, integendeel, maar omdat ik bang ben om ooit in zo’n instelling terecht te komen. En dan lees ik dat de Orelia-groep in financiële problemen zit.
Een woonzorggroep die tegelijk biervaten produceert, augurken verwerkt, domotica verkoopt en via een technologiebedrijf geld laat wegstromen uit woonzorgcentra. Hoe kan dit in hemelsnaam?
De eigenaars verkochten hun vorige groep, Armonea, voor 64 miljoen euro. Dat zegt genoeg over waar de prioriteiten liggen.
Vandaag volg ik het debat in het Vlaams Parlement over mogelijke besparingen. De minister van Welzijn en Armoedebestrijding benadrukt dat “de mensen van het sociaal en zorgondernemerschap zich geen zorgen moeten maken”. Alsof dát de prioriteit is. Alsof het belangrijkste is dat ondernemers gerustgesteld worden, in plaats van eerst te controleren of ze wel volgens de juiste spelregels werken.
Laten we eerlijk zijn: ouderenzorg is geen markt. Het mag geen markt zijn. Het gaat om mensen die volledig afhankelijk zijn van anderen voor hun veiligheid, gezondheid en waardigheid. In zo’n context hoort winst geen drijfveer te zijn. Punt.
Daarom vind ik het perfect verdedigbaar dat woonzorgcentra uitsluitend door vzw’s worden uitgebaat. Organisaties die geen winst aan aandeelhouders kunnen uitkeren en hun middelen inzetten voor hun belangeloze doel. Geen exotische constructies, geen ondoorzichtige geldstromen naar zusterbedrijven, geen bestuurders die vanuit Mauritius bepalen hoeveel een bed mag kosten.
Een vzw is geen wondermiddel, dat weet ik ook. Maar met open boeken, openbare bestuurderslonen en echte controles weet je tenminste waar het geld naartoe gaat.
De overheid laat dit al jaren ontsporen. Wie een horecazaak opent, krijgt inspecties tot op het etiket in de koelkast. Wie een sociale woning aanvraagt, moet elke cent verantwoorden. Studenten die een paar dagen te veel verlof hebben? Meteen ingrijpen. Volwassenonderwijs? Kapot besparen.
Maar zodra het over rusthuizen gaat, wordt alles vaag. En dat vage wordt dan ook nog eens amper gecontroleerd.
- Personeelsnorm: 0,6 VTE per bewoner. Of er voldoende gekwalificeerd personeel aanwezig is? Dat zal wel.
- Bestuurderslonen? Ze bepalen het zelf.
- Geldstromen naar verbonden ondernemingen? De fiscus kan wat morren, maar verder: doe maar.
- Vastgoedconstructies, sale-and-lease-back, torenhoge huurprijzen? Doe maar.
- Dagprijzen en supplementen? Er zijn regels, maar hoeveel het mag kosten? Ach, doe maar.
En dan kondigt de overheid doodleuk 30 miljoen euro besparingen in de ouderenzorg aan. Niet alleen onsympathiek, maar ronduit gevaarlijk. Het risico is groot dat de grote woonzorggroepen dit zullen gebruiken als excuus om hun toch al buitensporige prijzen nog verder op te drijven.
Ik wil er niet terechtkomen. Maar het is wraakroepend dat mensen die er wél terechtkomen financieel leeggezogen worden, terwijl de overheid blijft wegkijken.
Want zorg is een recht, geen verdienmodel.
Oud zijn is kassa
Zorg verpakt als rendement
Mens telt hier niet mee
